نحوه صحیح انجام کار نشسته

مقدمه

هر سازمانی دارای تشکیلات و سیستم اداری و قانون و مقررات خاص خود می باشد برای فعالیت خود از ساختمانی بااتاقهای که دارای مساحتهای متفاوتی می باشد استفاده می نماید. بنابه نوع خدمت و سرویس ارائه شونده از تجهیزات و تسهیلاتی از قبیل:

میز، صندلی ، کامپیوتر، فاکس ، تلفن و غیره  در جهت پیشبرد اهداف سازمانی استفاده می شود تجهیزات و تسهیلات فراهم شده سلیقه ای بوده و بدون توجه به وضعیت بدنی کارکنان طراحی شده اند به مرور زمان انواع مشکلات و ناراحتیهای اسکلتی و عضلانی برای کارکنان بوجود می آورد که بر روی کیفیت و کمیت کار تاثیر گذاشته و سبب نارضایتی را فراهم می آورد.

صندلی

نوع صندلی مورد استفاده و طراحی آن نقش بسیار مهم در جلوگیری از خستگی و بروز ناراحتی های اسکلتی عضلانی دارد.یک صندلی خوب زمانی میتواند نقش خود را خوب ایفا می کندکه بتواند حالت انحنای قوس کمر را در هنگام نشستن حفظ  بنماید. و همچنین در محیط کار  فرد بتواند  دسترسی به صندلی متناسب با نوع کار داشته باشد. برای مثال اگر نوع کار نیازمند استفاده از حالت ایستاده و نشسته توام با هم می باشد باید ارتفاع صندلی طوری باشد که فرد بتواند در هر شرایطی از آن استفاده نماید.

عوامل تاثیر گذار بر ایجاد مشکلات اسکلتی و عضلانی

رفتار های فردی در نحوه نشستن

نحوه نشستن فرد می تواند یکی ازعلتهای باشد که باعث ایجاد کمر درد شود به خصوص در بین افرادی که مبتلاء به  کمر ردهای مزمن می باشد استفاده از وضعیت نامناسب بدن سبب تشدید درد می گردد و این مسئله نشاندهنده این است که نحوه نشستن افراد حائز اهمیت زیادی می باشد.

دسته صندلی تاثیر زیادی در کاهش ناراحتیهای اسکلت و عضلانی در ناحیه کمردارد برای اینکه مقداری از وزن بدن توسط دستها به دسته صندلی منتقل  می شود(بشرطی که از پشتی با زوایه 105-95 نسبت به سطح افق استفاده گردد) و تا حدی از فشار بر روی دیسک کاسته می شود.

اگر سطح کار و دسته صندلی بالاتر از ارتفاع آرنج باشد سبب بالا آوردن دستها می شود و سبب افزایش استرس برروی مفاصل شانه ها و ماهیجه های دست و گردن بشود. این مسئله به مرور زمان خستگی عضلانی و درد در آن ناحیه می شود.

نشیمنگاه صندلی باعث کاهش فشار بر پا می گردددر صورتی که فرد از صندلی با نشیمنگاه نامناسب استفاده کند به طوری که قسمت پشت زانو با لبه جلوی صندلی فشرده شود این تماس و فشارها باگذشت زمان باعث ورم و ایجاد اختلال در عصب سیاتیک می گردد. ورم پا (از مچ تا انگشتان پا ) بستگی به سطح ارتفاع نشیمنگاه دارد که اگر این ارتفاع نامناسب باشد پا در حالت آویزان خواهد بود حتی اگر صندلی دارای انحنا و شیب در قسمت جلو باشد.

میز

مواردی که در میز اهمیت دارد عبارتند از : سطح روی و ارتفاع سطح بالائی و سطح پایینی و عمق داخل  میز.

وسعت سطح روی میز بایدبه اندازه کافی باشد تا کلیه  قطعات وسایلی که برای انجام کار لازم است جا بگیرد .

نوع موادی که برای ساخت میز استفاده می گردد باید از لغزیدن قطعات برروی میز در هنگام کار جلوگیری کند .

عمق میز و فضای داخل میز اهمیت زیادی در راحت بودن پا برای انجام یکسری حرکات دارد. باید پا به اندازه کافی فضای آزاد در زیر میز  داشته باشد.

اگر ارتفاع میز بالاتر از ارتفاع آرنج باشد باعث بالا بردن شانه و دست می شود و این سبب خستگی و درد در ناحیه شانه می گردد.

برای هرکاری با توجه به نوع فعالیت و مشخصات آنتروپومتری شاغلین میز مناسب قابل تنظیم طراحی  گردد. واگر این میسر نگردد میتوان از صندلی قابل تنظیم ارگونومیک استفاده گردد.

بالا بودن سطح قرار گرفتن نمایشگرومانیتور بر روی میز سبب به عقب رفتن گردن می شود»

اگر ارتفاع میز بالاتر از ارتفاع آرنج باشد باعث بالا بردن شانه و دست می شود و این سبب خستگی و درد در ناحیه شانه می گردد .  این مسئله بخصوص دربین افرادی که با کامپیوتر سروکار دارند اتفاق می افتد . بالا بودن سطح قرار گرفتن نمایشگر و مانیتور بر روی میز سبب به عقب رفتن گردن می شود( زاویه 15 درجه بین سر و تنه قابل قبول می باشد) که بهترین وضعیت جهت کار با کامپیوتر زمانی است که سطح کار در حد آرنج و سطح بالایی مانیتور پایین تر از حد چشم فرد قرار گیرد.

ü      تجربه درد در ناحیه گردن و شانه و آرنج و مچ را تجربه نمایند  می تواند به دلیل نامناسب قرارگیری دستگاه بر وی میز کار باشد که این موارد به ترتیب زیر می تواند بر آن تاثیر بگذارد

ü      فاصله مانیتور باید مناسب باشد در حدود 50 تا  100 سانتیمتر(یا 20 تا 40 اینچ ) مورد قبول می باشد در غیر اینصورت سبب خستگی چشم می گردد  در صورتیکه فاصله زیاد باشد فرد مجبور است که برای دیدن مطالب و نوشته های ریزتر به طرف جلو خم گردد

که سبب خستگی چشم و استرس در بالا تنه می شود و در ضمن فرد نمی تواند به پشتی تکیه کند  و خستگی در ناحیه پشت و کمر را ایجاد می نماید و اگر فاصله کم باشد چشم نمی تواند به خوبی روی صحفه متمرکز شود و ناچار سر را به طرف عقب برده و یا برای راحت دیدن ناچار است فاصله را زیاد کرده که هنگام تایپ کردن  دست را به طرف جلو دراز کرده که سبب  کشیدگی در عضلات دست و بازو می گردد و به نحوی بر روی عضلات شانه تاثیرگذار می باشد .

موارد مورد نیاز در جهت پیشگیری عوارض ناشی از استفاده تجهیزات کامپیوتر

در هنگام خواندن مطالب از روی صفحه مانیتور حتما باید تنه و گردن در یک امتداد و صاف باشد  و هنگام تایپ  از نگهدارنده نامه که در جلو ی فرد در کنار مانیتور به صورت عمودی قرار داده شود که دیگر نیازی به این نباشد گردن را برای خواندن نامه خم نماید

استفاده از مانیتورهای صحفه تخت که فضای کمتری را اشغال می نماید توصیه می گردد .

باید توجه نمود از خم کردن سر به طرفین حتما خوداری نمود چون باعث می شود وزن به یک طرف گردن انتقال یابد و تاثیر بر وی عضلات گردن گذاشته و خستگی را در آن ناحیه به همراه می آورد به طوریکه به مرور زمان و در طی سالهای کاری متمادی امکان بروز دردهای شدید گردن را به همراه خواهد داشت .

v     ارتفاع قرارگیری مانیتور طوری  باشد که سطح بالایی مانیتور کمی پایینتر از ارتفاع سطح چشم باشد و مرکز صحفه مانیتور 15 تا 20 درجه پایین تر از خط سطح ارتفاع چشم باشد .

v     جهت تنظیم ارتفاع مانیتور می توان  از میز و صندلی قابل تنظیم استفاده نمود .

برای افرادی که به طور طولانی با کامپیوتر کار می کنند و ساعتهای زیادی را به نگاه کردن به صحفه مانیتور می گذارند به صورتی از سوزش و خستگی ، خشکی چشم شکایت می کنند که این به علت این است در حین کار نیاز به تمرکز زیاد دارندو تعداد پلک زدنها در طی کار کاهش می یابد . برای پیشگیری  توصیه می گردد هر چند یکبار سر را از مانیتور به طرف یک شیئ دوری در فاصله بیشتر از 6 متر (برای مثال ساعت روی دیوار ) برگردانده و نگاه کرده و به طور مرتب شروع به پلک زدن نمایند تا سطح روی چشم مرطوب گردد .

موس ، صحفه کلید و پرینتر

در خصوص اجزاء مورد نیاز کامپیوتر که برای انجام کار نیاز می باشد باید در منطقه حد دسترس اولیه قرار گرفته به طوریکه فرد نیاز به کشیدن دست به طرف جلو  و طرفین نباشد.

   برای جلوگیری از ایجاد قرارگیری بدن در وضعیت نامناسب نیاز می باشد که میز مناسب که دارای طراحی ارگونومیک باشد به طوری در قسمت جلوی میز سینی کشویی که صحفه کلید و موس را در خود جا داده و نیاز نباشد جهت دسترسی به موس دست را بالا برده و عضلات شانه و دست و مچ  تحت استرس و فشار باشد و تا جاییکه امکان دارد پرینتر به مانیتور نزدیک باشد و یا جایی قرار داده شود که نیاز به خم شدن زیاد و یا کشیدن دست نباشد.

در پروسه کار نشسته ارتفاع سطح کار را طوری تنظیم کرد که ساعد در حین کار کردن  افقی و موازی با ران باشد و بازو در امتداد تنه و از بدن فاصله نگیرد.

در هنگام کارمچ دست به ورتی قرار گیرد که دارای زاویه مناسب نسبت به سطح افق باشد به طوریکه مچ زیاد به طرف بالا خم نگردد

برای جلوگیری از برخورد دست با سطح میز از زیر دستی  که از جنس مناسب و انعطاف پذیر باشد استفاده گردد.

 مواردی را که در هنگام انجام کار نشسته  باید رعایت نمود

برای کارهای نشسته هر 15 دقیقه یکبارانجام یکسری حرکات2.3% از ورم پا خواهد کاست.

در جهت پیشگیری از ایجاد ناراحتیهای اسکلتی و عضلانی ناشی از نشستن افرادی که دارای کار اپراتوری با کامپیوتری هستندهر 2-ساعت-یکبار نیازمند استراحت به مدت 15 دقیقه می باشند. و در زمانی که بار کاری  بیشتر باشد برای هر ساعت 10 دقیقه پیش بینی کرده اند.

عدم استفاده از پوشش جرمی برای روی صندلی در محیطهای که فرد باید به مدت طولانی کار نشسته انجام بدهد

راههای کاهش ریسک فاکتورهای کمر درد

– اصلاح شرایط جابجائی اجسام

خوداری از قرار دادن اجسام در ارتفاعات خیلی بالا و خیلی پایین

کاهش وزن و اندازه اجسام

گذاشتن دسته برای اجسام

حذف حرکات چرخشی، چرخشی، خم شدن به هنگام جابجائی اجسام

در صورت لزوم استفاده از جابجا کنند ه های مکانیکی

-رعایت اصول جابجائی اجسام (بلند کردن)

نزدیک کردن جسم به بدن تا حد امکان

خم کردن زانوها

Ø      حفظ انحنای کمر هنگام جابجائی

Ø      خوداری از چرخش و خم شدن به اطراف هنگام جابجائی

Ø      خوداری از حرکات جهشی و سریع هنگام جابجائی اجسام

Ø      استفاده از کمک کننده های مکانیکی برای جابجائی اجسام سنگین یا حجیم

Ø      کاهش ریسک فاکتورهای کمر درد در خانه

Ø      نگهداری ستون فقرات در وضعیت نرمال در هنگام انجام کارهای شخصی مانند ریش تراشیدن، مسواک زدن، حمام بچه ، تعمیر ماشین، بیل زدن باغچه و غیره

Ø      رعایت اصول جابجائی اجسام،استفاده از کمک کنند مکانیکی، کمک از افراد دیگر برای جابجائی اجسام